trök nao: "columns"

haoks

Es v'r mer door blieve gaon óm in plaats van ós mit ós bein te verplaatse en ós achterpuuët allein nog mer gebroeke óm gaas- en rempedale te bedene, versjlappe ós sjpiere en verweike ós knäök. 'n Oetsjpraok van Han Kemper oet 'Bewaeg minder, laef langer', 'n beukske det ich örges inne vurrige ieëw 'ns loos en mich dis daag nog 'ns inne henj pakdje. 't Citaat sjtuit haoks op de titel van 't book wo-in hae die veursjpelling deej.

Zoeë róndj 1900 woor de gemiddeldje laeftied in de westerse werreld óngevieër 48 jaor. Wie 'n ieëw later de kalender op 2000 sjtóng, köste v'r ós gemiddeldj 78 jaor oppe tèller laote zètte. In 2002 haet de Amerikaan Robert Freitas 'n lies samegesjtèldj van 50% van alle krenkdjes die medisch euverwinbaar zówwe zeen. Hae goof daobie aan det es v'r d'r dao 90% van euverwónne höbbe, ózze gemiddeldje laeftied euver de 1000 jaor haer geit. 'ne Angere Amerikaan sjreef lès det nieks in de biologie te óntdèkke vèltj det luuëtj zeen det sjterve neet te vermieje is. Hae veursjpeldje det de vreselike krenkdje van tiedelikheid van 't laeve te genaeze zów zeen.

Neet det ich, of überhaupt eine van ós 't allemaol nog mit zal moge gaon make, mer mit die optimistische gedachtes inne kop loos ich gister det jónger generaties d'r mit en mit sjlechter aan toe zeen den de vurrige. 't Woor de opmerkelike oetkoms van 'n Groeët óngerzeuk van 't Rieksinsjtituut veur Volksgezóndjheid en Milieu (RIVM). Jóng luuj zeen óngezónjer es häör aojers en die op häör beurt weer es häör groeëtaojers. Wie haoks sjtaon die conclusies op waat ós laevesverwachtinge aangaeve. Ich zów wille det ich 't allemaol kós blieve volge.

Miene laeftied sjtuit aevel haoks op det verlange.

© jan sjure, 1 april 2016