trök nao: "Limburgs wie sjrief ich det"

de sjpelling van
't Haels in 't kort

door Hugo Luijten

1. Klinkers
De klinkerteikens zeen wie in ‘t Nederlands.
Ein paar apaarte teikens zeen:
de è : deze klinker kumtj väör in wäörd wie bèd, versjèt, mès, rèkke;
de ö : deze klinker kumtj väör in wäörd wie Kölle, pötje, hötje, bös, plökke;
de ó : deze klinker kumtj väör in wäörd wie wós, bós, hóndj, póndj;
de ae : deze klinker kumtj väör in wäörd wie laeve, waes, maete, laeve, aete;
de äö : deze klinker kumtj väör in wäörd wie wäörd, väöl, näöle, häökske;
de ao : deze klinker kumtj väör in wäörd wie waord, paol, sjaol, haok.
Sjrief noeat ee, oo, uu, aa es det vanoet ‘t Nederlands verkieërd is.
Dus: vader, moder, ule, moge, oje, kure, ape, bloje.

2. Twieëklanke
Väörbeeldje van Haelse wäörd mèt twieëklanke:
ieë twieë, mieë, ieëste, zieë ‘twee, meer, eerste, zee';
oea roead, bloeat, knoeaje ‘rood, bloot, knoeien';
uue duueske, uuever, huuere ‘doosje, over, horen';
aej (ich) traej, gaej ‘(ik) treed, wied';
ej wejje, nejje, letej ‘waaien, naaien, vensterbank';
aej traej, knaeje, baeje ‘voetstap, kneden, bidden';
uuj luuj, perrepluuj, Truuj ‘mensen, paraplu, Truus';
äöj näöj ‘naden';
oew troew, moew ‘trouw, mouw';
ooj tegooj ‘(ik heb iets) tegoed'; |
aoj (ich) braoj, raoj ‘ik braad, (ik) raad';
aj aj (doe duis mich pien) ‘ai';
aaj flaaj, sjaaj ‘vlaai, schade'.
Kees in principe väör ou en neet väör au, behalve es 't Nederlands au hieët.
Kees in principe väör ei en neet väör ij , behalve es 't Nederlands ij hieët.

3. Mètklinkers
De mètklinkers zeen wie in ‘t Nederlands.
Inkel bezunjer gevalle zeen:
de gk : dit teiken kumtj veur in wäörd wie sjoegkel, bagke, rögke, ligke, mögke;
de sj : dit teiken kumtj väör in wäörd wie sjoeal, sjael, sjiene, sjete, sjtoeake, sjmiete, sjnieje sjpele;
de j waert in eine mitklinkergroep mer eine kieër gesjreve, op ‘t inj: blindj, kindj, windj, kantj, landj, tandj.

4. t of d op ‘t inj van wäörd
Es ‘t waord in ‘t Nederlands op ‘t inj ‘n d haet, blief die in 't Haels bewaard, ouch es die d door ‘n j gevolgdj waertj.
Mer es ‘t Nederlands gein väörbeeld mèt d is, den altied ein t sjrieve, want die klinktj dao.
Dus: hóndj, landj, tandj, bèd naeve kat, rat, wèt .

5. ‘t Kort wäördje se
De ónbeklemtoeandje vorm van doe is se.
Det is ein waord.
Sjrief det los van ‘t wirkwaord.
Dus: kieks se, kums se, lueets se, paks se, es se kums, es se det luuets .

6. Internationaal wäörd
Internationaal wäörd waere in ‘t Haels zoea väöl meugelik in de internationaal spelling gesjreve.
Dus: telefoon, televisie, diskette, computer, chatte, sms-e.