trök nao: "Limburgs wie sjrief ich det"

de sjpelling van
't Toears in 't kort

door Har Sniekers

1. Klinkers
De klinkers waere gesjreve wie in 't Nederlands.
Ein paar bezunjer teikes zeen:
de è kumptj vuuer in wuuerd wie: bèd, vès, zègke, versjèt;
de ó kumptj vuuer in wuuerd wie: hóndj, zón, gróndj, tón;
de ö kumptj vuuer in wuuerd wie: mös, dörp, plökke, zök;
de ae kumptj vuuer in wuuerd wie: laeve, paerd, gael, aete;
de ao kumptj vuuer in wuuerd wie: maon, haok, staon, paol;
de äö kumptj vuuer in wuuerd wie: väöl, häökske, bäöke, päölke.
Sjrief noeat ee, oo, uu, aa es det vanoet 't Nederlands verkieërdj is.
Dus: vlege, breve, bloje, moder, sture, ule, vader, laje.

2. Twieëklanke
Vuuerbeeldje van Toearder wuuerd mèt twieëklanke:
de ieë kumptj vuuer in wuuerd wie: twieë, fieës, mieë, vieë;
de oea kumptj vuuer in wuuerd wie: Toear, sjroeap, roead, bloeat;
de uue kumptj vuuer in wuuerd wie: vuuer, wuuerd, duueske, huuere;
de aej kumptj vuuer in wuuerd wie: traej, gaej, baeje, knaeje;
de uuj kumptj vuuer in wuuerd wie: luuj, Truuj, kuuj, perrepluuj;
de ej kumptj vuuer in wuuerd wie: letej, wejje, nejje, bezej;
de eej kumptj vuuer in wuuerd wie: leej, sneej, reej, deej;
de äöj kumptj vuuer in wuuerd wie: näöj, dräöj, väöj, näölj;
de aoj kumptj vuuer in wuuerd wie: braoj, raoj, sjaoj, aoj;
de ooj kumptj vuuer in wuuerd wie: spooj, blooj, tegooj, zooj;
de aaj kumptj vuuer in wuuerd wie: flaaj, sjaaj, slaaj, begaaj;
de oew kumptj vuuer in wuuerd wie: moew, troew , geboew.
Kees in principe vuuer ou en neet vuuer au, behalve es 't Nederlands au haet.
Dus: rouke, sjoud, ouge, ouch, koupe, boum, knoup.
Kees in principe vuuer ei en neet vuuer ij, behalve es 't Nederlands ij haet.
Dus: stein, leid, bein, kleid, heit, vleis, Lei.

3. Mètklinkers
De mètklinkers zeen wie in 't Nederlands.
Ein paar bezunjer gevalle zeen:
de gk kumptj vuuer in wuuerd wie: mögke, zègke, ligke, bagke;
de sj kumptj vuuer in wuuerd wie: sjoon, sjael, sjoeal, sjiene.
de j sjrieve wae in eine mètklinkergroep mer eine kieër en waal op 't inj.
Dus: blindj, kindj, windj, róndj, hóndj, bóntj, landj, tandj, zandj.

4. De t of d op 't inj
Es ein woeard in 't Nederlands op 't inj ein d haet, blieftj die in 't Toears bewaardj.
Ouch es die d door ein j gevolgdj waertj.
Mer es in 't Nederlands gein vuuerbeeldj mèt d is, den sjrieve wae ein t , want die klinktj dao ouch.
Dus: hóndj, landj, wuuerdje, gehadj, gesnaptj, roead, bloeat, gaat, zaat, intrintj, versjèt.

5. 't Wuuerdje se
De ónbeklemtoeandje vorm van doe (dich) is se.
Det is ein woeard.
Wae sjrieve det los van 't werkwoeard.
Dus: geis se, duis se, kieks se, es se kieks, es se det wèts, es se det mer lieëts.

6. Internationaal wuuerd
Internationaal wuuerd waere in 't Toears zoea väöl mäögelik in de internationaal spelling gesjreve.
Dus: bibliotheek, televisie, computer, chirurg, garage, specialist, jury, station.